Cách ghi nhớ định khoản không bị rối khi học 簿記
Rất nhiều người học Boki không sợ lý thuyết.
Thứ khiến họ rối thật sự là định khoản (仕訳).
Cùng một giao dịch, nhìn vào lại không biết:
• Ghi Nợ bên nào?
• Ghi Có bên nào?
• Dùng tài khoản gì?
Thực ra vấn đề không nằm ở trí nhớ. Vấn đề nằm ở cách tư duy.
① ĐỪNG HỌC THUỘC BÚT TOÁN — HÃY HIỂU CẤU TRÚC
Sai lầm phổ biến nhất là học kiểu:
“Mua hàng thì ghi thế này”
“Thanh toán thì ghi thế kia”
Cách này chỉ khiến bạn phụ thuộc vào mẫu có sẵn. Thay vào đó, hãy luôn tự hỏi 2 câu:
1. Tài sản, nợ, vốn, chi phí hay doanh thu đang thay đổi?
2. Nó tăng hay giảm?
Khi trả lời được hai câu hỏi này, định khoản gần như tự xuất hiện.
② NHỚ BẢN CHẤT CỦA 5 NHÓM TÀI KHOẢN
Toàn bộ định khoản chỉ xoay quanh 5 nhóm:
• Tài sản (資産)
• Nợ phải trả (負債)
• Vốn (純資産)
• Doanh thu (収益)
• Chi phí (費用)
Quy tắc cốt lõi:
• Tài sản tăng → ghi Nợ
• Tài sản giảm → ghi Có
• Nợ tăng → ghi Có
• Nợ giảm → ghi Nợ
• Chi phí tăng → ghi Nợ
• Doanh thu tăng → ghi Có
Nếu nắm vững cấu trúc này, bạn không cần học thuộc từng nghiệp vụ.
③ TƯ DUY THEO DÒNG CHẢY TIỀN VÀ NGHĨA VỤ
Khi gặp một giao dịch, đừng nhìn vào chữ.
Hãy tưởng tượng dòng chảy:
• Tiền đi đâu?
• Nghĩa vụ có phát sinh không?
• Tài sản có tăng hay giảm không?
Định khoản thực chất chỉ là phản ánh sự thay đổi đó bằng ngôn ngữ kế toán.
④ ĐỪNG XỬ LÝ TOÀN BỘ GIAO DỊCH MỘT LÚC
Khi đề bài dài, nhiều người bị rối vì cố giải quyết toàn bộ trong đầu.
Cách hiệu quả hơn:
Tách giao dịch thành từng bước nhỏ:
• Bước 1: Có gì tăng?
• Bước 2: Có gì giảm?
Chỉ cần nhìn vào sự “tăng – giảm” là đủ.
⑤ RÈN THÓI QUEN PHÂN TÍCH TRƯỚC KHI VIẾT BÚT TOÁN
Trước khi viết 仕訳, hãy tập thói quen tự nói trong đầu:
“Đây là tài sản tăng.”
“Đây là nghĩa vụ phát sinh.”
“Đây là chi phí được ghi nhận.”
Khi bạn diễn đạt được bản chất bằng lời, định khoản sẽ không còn là việc ghi nhớ máy móc.
⑥ NGUYÊN NHÂN KHIẾN ĐỊNH KHOẢN BỊ RỐI
• Học thuộc thay vì hiểu bản chất
• Không phân biệt rõ tài sản và nợ
• Nhìn chữ thay vì nhìn cấu trúc kinh tế
• Không luyện phân tích trước khi ghi
Định khoản không khó.
Chỉ là chúng ta thường học sai cách.
→ Kết luận
Ghi nhớ định khoản không nằm ở trí nhớ tốt hay kém.
Nó nằm ở việc bạn có hiểu cấu trúc kế toán hay không.
Khi bạn hiểu:
• Điều gì đang tăng
• Điều gì đang giảm
• Và nó thuộc nhóm nào
Thì dù đề bài có thay đổi thế nào, bạn vẫn xử lý được.
Đó mới là tư duy kế toán thực sự.